الشيخ فاضل اللنكراني
317
اخلاق فاضل (فارسى)
وظيفه و مسئوليّتم عمل كنم . شما هم بايد از اين كه خداوند اين نعمت را به شما عنايت كرده شاكر باشيد و از اين نعمت حداكثر استفاده را ببريد و هميشه با مسائل علمى سر و كار داشته باشيد . مرحوم آيه الله آقاى بروجردى اعلى الله تعالى مقامه الشريف مىفرمودند : مرحوم آيتالله آقاى سيد حسن مدّرس ( ره ) تعالى مرد بسيار ملايى بوده - اخيراً كتابها و رسالههاى علمى ايشان چاپ شده ، خود من هم فكر نمىكردم كه ايشان تا اين مقدار در مسائل علمى و فقهى مقام داشته و سطح علمىاش بالا باشد - مرحوم مدرس با اين كه در مسائل سياسى كاملًا وارد بود به من مىفرمود : اهل علم كسى است كه اگر مىخواهد در يك شهرى حتى براى يك روز اقامت كند همان يك روز هم بايد يك جلسهء درس و بحث را - هر طورى كه شده - ، داشته باشد تا طلبه ها از او استفاده كنند و او با طلبه ها حشر و نشر داشته باشد ؛ لذا خود مرحوم مدرس برنامهاش اين بود قبل از اين كه در مجلس شوراى آن زمان شركت كند اوّل به مدرسهء عالى سپهسالار مىآمد و درسش را مىگفت ، بعد از اين كه درسش تمام مىشد مىرفت و در مجلس شركت مىكرد و آن خدمات اجتماعى و سياسى را انجام مىداد . اهل علم هميشه با مسائل علمى رابطه دارد ، هيچ گاه نبايد رابطهاش را قطع كند ، امام بزرگوار ( قدس ) بركتاب « وسيلهء النجاه » ، آيت الله آقاى سيد ابوالحسن اصفهانى ( قدس ) - كه قبل از مرحوم آقاى بروجردى ( قدس ) مرجعيت داشتهاند - حواشى داشتند . ايشان در ايّام تبعيدشان در تركيه اين حواشى را بر متن « وسيلهء النجاهء » وارد كردند و مباحثى را به آن اضافه كردند و به صورت يك متن فقهى - كه تقريباً يك دورهء كامل فقه است - به نام « تحرير الوسيله » در آوردند . بزرگان ما اين چنين بودند كه در تبعيدها و زندانها هم دست از مسائل علمى بر نمىداشتند . چه كتابهايى كه بزرگان ما در زندان نوشتند و در اختيار جامعهء اسلامى گذاشتند تا چه رسد به شرايط عادى ؛ سعى كنيم با توجه به نيازى كه جهان به روحانيان دانشمند دارد تا حدى بتوانيم اين نيازها را بر طرف كنيم . - ان شاء الله تعالى - والسلام عليكم و رحمهء الله و بركاته .